| index | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | actueel |

Oud nieuws 2015


december 2015

Noordhoren
Neptunea antiqua (Linné, 1758)
© Thijs de Boer
Op 22 december 2015 vond de negenjarige Kees Hitman uit Utrecht deze bijzondere combinatie van een flinke noordhoren met daarop een grote kolonie van de platte oester. Hij deed de vondst op het strand tussen paal 7 en 8.

december 2015

Tuimelaar
Tursiops truncatus (Montagu, 1821)
© Thijs de Boer
Op 18 december vond ik in het geultje op de punt van de Balg een grote rugwervel van een dolfijn. Navraag bij deskundigen leerde dat het hier om een rugwervel van de tuimelaar gaat. Deze dolfijn, die tot bijna vier meter lang kan worden, is tegenwoordig zeldzaam langs onze kust, maar kwam vroeger veel meer voor. Langs de Schotse kust is de tuimelaar nog steeds vaak te zien. Ter vergelijking ligt links een rugwervel van de bruinvis.

december 2015

Fluwelen zwemkrab
Necora puber (Linné, 1767)
© Thijs de Boer
Op 7 december vond ik in de vloedlijn bij paal 12 deze fluwelen zwemkrab. Zoals de naam al suggereert, heeft deze krab een zacht behaard rugschild. De achterste poten zijn afgeplat tot peddels. Hierdoor kan de krab goed zwemmen. De scharen zijn aan de uiteinden blauw gekleurd. Het zijn agressieve dieren en ze leven in klein aantal langs de Nederlandse kust. In koude winters spoelen er veel dood aan. (cf. 18 jan. 2016)

© Thijs de Boer

november 2015

Noordhoren
Neptunea antiqua (Linné, 1758)
Thea en Frank uit respectievelijk Assen en Balinge vonden op 17 oktober ter hoogte van paal 7 een bijzonder fraaie en grote noordhoren. Het exemplaar lag hoog op het strand en had een lengte van ruim 14 cm. Dergelijke grote exemplaren zijn zeldzaam.

november 2015

© Wikje Moorlag
Gewone zeester
Asterias rubens Linné, 1758
Al enkele jaren geleden, om precies te zijn op 31 juli 2011, vond Wikje Moorlag uit Zuidlaren een bijzondere zeester op het strand van Schiermonnikoog: een zeester met niet vijf, niet zes, maar zeven armen!! Een zeester met zes (in plaats van de gebruikelijke vijf) armen is al een zeldzame vondst, maar een zeven-armige gewone zeester is zonder meer buitengewoon zeldzaam!

november 2015

© Thijs de Boer © Thijs de Boer
Geknobbelde tolhoren
Gibbula magus (Linné, 1758)
Kees te Velde uit Wageningen vond tijdens een NJN-excursie op 24 oktober op de Balg deze geknobbelde tolhoren. Het is een soort die hier waarschijnlijk gedurende de periode tussen de laatste twee ijstijden (het Eemien) heeft geleefd, toen het hier iets warmer was dan nu. Heden ten dage komt de soort o.a. langs de Atlantische kust van Frankrijk voor.

november 2015

© Thijs de Boer
Schaap
Ovis aries Linné, 1758
Jan Pieter Stokkers uit Apeldoorn vond op 22 oktober deze schedel bij paal 13. Het is een schedel van een schaap. Misschien ooit verdronken tijdens een storm?

september 2015

© Thijs de Boer
Noordkromp
Arctica islandica (Linné, 1758)
Steffi, Tibbe en Jilles de Winter uit Helmond vonden op 14 augustus een noordkromp op de Balg. Dit keer geen 'gewone', volwassen schelp, maar een heel klein exemplaar. Dit exemplaar meet maar iets meer dan 4 cm in doorsnee. Ter vergelijking een volwassen schelp.
Vreemd genoeg vind je maar zelden een kleine noordkromp. Wat ook vreemd is, is dat er van de tien noordkrompen die je vindt, gemiddeld negen schelpen met de top naar links wijzen en slechts één met de top naar rechts. Waar zijn al die andere kleppen, met de top naar rechts...?

september 2015

© Liisa Kok
© Liisa Kok
Gladde haai
Mustelus mustelus (Linné, 1758)
Op 13 augustus vonden deelnemers aan een strandexcursie van het Vrijwilligerscollectief een dode gladde haai aan de vloedlijn bij paal 5. Het dier van ongeveer een meter lengte was al enigszins aangevreten. De gladde haai is ongevaarlijk voor mensen, want hij heeft platte maaltanden, waarmee hij schelpdieren en krabben eet. Liisa Kok legde de haai op de foto's vast.

juli 2015

© Thijs de Boer
Oerrund
Bos primigenius Bojanus, 1827
Roy Rolleman uit Leeuwarden vond op 23 juli deze prachtige gitzwarte kies hoog op het strand ter hoogte van paal 6. Het is een kies van een rund, hoogstwaarschijnlijk een oerrund uit het pleistoceen, de periode van de ijstijden.

juli 2015

Pelikaansvoet
Aporrhais pespelecani (Linné, 1758)
Marja Doorn en Eva Heuveling uit Amersfoort vonden op 11 juni deze grote pelikaansvoet tussen paal 5 en 6. De meeste pelikaansvoeten die hier aanspoelen zijn jonge exemplaren, maar deze heeft een al aardig uitgegroeide 'vlag' aan de mondopening.
© Thijs de Boer

juli 2015

© Thijs de Boer
Dwergpijlinktvis
Alloteuthis subulata (Lamarck, 1798)
Georg Jäschke uit Arlesheim, Zwitserland, vond op 29 mei deze dwergpijlinktvis op het wad bij de jachthaven. Het dode dier lag aan de rand van de geul naar de haven. Let op de grote ogen en de gele en bruine pigmentvlekjes. Eieren van deze soort spoelen in het voorjaar regelmatig aan.

juli 2015

© Thijs de Boer
Manteldekschelp
Pododesmus patelliformis (Linné, 1767)
Jolanda Nap uit Beerta trof op 11 juni deze manteldekschelp aan op de Balg. Deze soort leeft o.a. vastgehecht aan drijvende voorwerpen en is heel zeldzaam aan het Schierse strand.

juli 2015

Knoop uit het Franse leger
Al in mei 2014 deed Henry Top uit Lunteren een bijzondere vondst. Hij vond deze bronzen knoop met een doorsnee van ca. 3 cm op het strand tussen paal 9 en 10. De knoop, met opdruk 'Republique Française' werd gedragen op de uniformen van Franse soldaten in 1792 en 1793. Een bijzondere vondst dus!
© Thijs de Boer

juli 2015

© Thijs de Boer
Reuzenhert
Megaloceros giganteus Blumenbach, 1799
Op 8 juni vond ik op het strand bij de Balg dit stuk onderkaak van ca. 20 cm lang. Het stuk kaak is zwart en bevat 3 kiezen. Het is een deel van een onderkaak van een reuzenhert. Het enorme dier, met een schofthoogte van ruim twee meter, kwam in het Noordzeegebied voor tot ongeveer 10.000 jaar geleden.

mei 2015

© Thijs de Boer
Fluwelen zeemuis
Aphrodita aculeata Linné, 1761
Jacqueline Speelman en Robertjan Huizing uit Annerveenschekanaal vonden op 4 april een 'vreemd' beest op de Balg. Het bleek te gaan om de fluwelen zeemuis. Deze grote borstelworm leeft in diep water en is een carnivoor die vooral andere wormen eet.

mei 2015

© Thijs de Boer
Kokkel
Cerastoderma edule (Linné, 1758)
Op 14 april vond Rebekka Omtzigt-Mudde uit Delft op de Balg deze vreemd uitziende kokkel (links). De radiale, vanuit de top stralende ribben zijn op deze schelp vrijwel afwezig, waardoor de schelp een totaal ander uiterlijk heeft gekregen. Rechts een normaal exemplaar.
© Thijs de Boer

mei 2015

Gedoornde hartschelp
Acanthocardia echinata (Linné, 1758)
Hetzelfde tweetal uit Annerveenschekanaal vond op dezelfde dag nog iets heel bijzonders: een gedoornde hartschelp met het dier er nog in! Slechts één keer eerder (zie 'Actueel' van april 2012) werd er een doublet van deze soort gevonden op Schiermonnikoog.


mei 2015

Stekelrog
Raja clavata Linné, 1758
Op 17 maart vond ik bij paal 12 een vreemd gevormd eikapsel van een rog in de vloedlijn. Het is een stuk korter dan een normaal eikapsel en bijna vierkant. Navraag bij een deskundige leerde dat het een eikapsel van de stekelrog is. Rechts een normaal gevormd eikapsel van deze soort.
© Thijs de Boer

mei 2015

Gewone zeester
Asterias rubens Linné, 1758
Op 15 mei vond Oscar Roelsma uit Wageningen deze zesarmige gewone zeester bij paal 7. Waarschijnlijk is ooit één arm afgebroken, waarna op die plek twee nieuwe groeiden, maar soms heeft een zeester al vanaf de geboorte zes armen. Wat ook nog een mogelijkheid is (deze zeester heeft één iets langere arm) is dat er vier poten zijn afgebroken en dat er vijf nieuwe zijn aangegroeid!!
©  fam. Roelsma

mei 2015

Kamster
Astropecten irregularis (Pennant, 1777)
Een andere gast vond deze zesarmige kamster. Ook hier is te zien hoe in plaats van één, twee poten zijn aangegroeid.
(van wie was deze foto? ben de gegevens kwijt)

mei 2015

Kleiknikker
Kamiel Scheffers uit Amsterdam vond in oktober van 2014 deze grote kleiknikker met glazuur op de Balg. De ouderdom is moeilijk te bepalen, maar ze werden tot ongeveer 1900 gemaakt.
© Thijs de Boer

mei 2015

Geruite tapijtschelp
Ruditapes decussatus (Linné, 1758)
Op 22 mei vond ik op de uiterste oostpunt van De Balg een gave klep van de geruite tapijtschelp. Deze soort leefde, net als de veel meer voorkomende grijze tapijtschelp, in de iets warmere periode tussen de laatste en voorlaatste ijstijd, het Eemien, zo'n 100.000 jaar geleden.
© Thijs de Boer

© Thijs de Boer

maart 2015

Ruig krabbetje
Pilumnus hirtellus Linné, 1761
In een kreeftenkorf die op 6 februari was aangespoeld ter hoogte van paal 15 vond ik enkele ruige krabbetjes. Deze soort komt vooral in de zuidelijke Noordzee voor en is heel zeldzaam te vinden op het strand van Schiermonnikoog. De beste kans maak je wanneer je aangespoelde netten, viskisten of kreeftenkorven vindt die erg begroeid zijn.

© Thijs de Boer

maart 2015

Brokkelster
Ophiotrix fragilis Abildgaard, 1789
In dezelfde kreeftenkorf zat een groot aantal brokkelsterren. Deze zeesterren hebben smalle, dunne armen die bezet zijn met veel stekeltjes. De armen breken heel gemakkelijk af.

maart 2015

Walvis
Cetacea
Alex Jelmersma uit Midwolda vond op 25 februari dit grote bot op de Balg. Het is een middenhandsbeen (uit één van de vinnen) van een walvis. De soort is onbekend. Walvisbotten zijn heel zeldzaam op Schiermonnikoog.
© Thijs de Boer

maart 2015

Hert
Cervidae
Nanne en Iza Jelmersma vonden op dezelfde dag, eveneens op de Balg, dit borstbeen. Na raadpleging van deskundigen blijkt het te gaan om een borstbeen van een soort hert, mogelijk een edelhert of een rendier. Het bot is zwart en fossiel en stamt hoogstwaarschijnlijk uit de laatste ijstijd. Edelherten komen nog steeds in ons land voor, maar rendieren liepen hier zo'n 30.000 jaar geleden rond.

maart 2015

Brede strandschelp
Mactra glauca Born 1778
Op 27 februari vond ik op het uiterste puntje van de Balg een puntgave klep van de brede strandschelp. Deze soort komt heden ten dage alleen zuidelijk van Het Kanaal voor, maar leefde hier tijdens de warme periode tussen de laatste twee ijstijden, zo'n 100.000 jaar geleden. De soort is als gave klep erg zeldzaam.

maart 2015

© Thijs de Boer
© Thijs de Boer Kabeljauw
Gadus morhua Linné, 1758
Op 9 maart vond ik op de Balg een fraaie set kaken van de kabeljauw. Meestal kom je de bovenschedel tegen, maar nu lag er een volledige set kaken met daarin de scherpe, naar achteren gebogen tanden. Die komen hem goed van pas, want volwassen kabeljauwen eten haring, zandspiering en platvissen. Jonge kabeljauwen eten vooral garnalen en krabben.

© Thijs de Boer

januari 2015

Wild paard
Equus ferus Boddaert, 1785
Op 5 januari vond ik in de buurt van paal 15 dit grote bot aan de vloedlijn. Het leek te gaan om een deel van een schouderblad. Na raadpleging van een deskundige, bleek het inderdaad een schouderblad van een wild paard te zijn.
Wilde paarden kwamen hier gedurende het Pleistoceen ( de periode van de ijstijden) veel voor en op veel plaatsen in ons land en ook op de Noordzeebodem worden regelmatig botten van deze soort gevonden.

© Thijs de Boer

januari 2015

Wijde mantel
Aequipecten opercularis (Linné, 1758)
Else Boon uit Scharwoude was op 30 december actief op het strand en vond tussen paal 16 en 18 een prachtig vers doublet van de wijde mantel.
Bijzonder was dat het een flink groot exemplaar betrof en dat het los op het strand lag en niet in een stuk net zat of was vastgehecht aan een ander drijvend voorwerp.

januari 2015

© Thijs de Boer
Grote hartschelp
Acanthocardia aculeata (Linné, 1767)
Op 23 januari vond ik in de vloedlijn tussen paal 16 en 18 twee kleppen van de grote hartschelp. Deze grote schelp is uiterst zeldzaam aan het Nederlandse strand en gave kleppen kom je eigenlijk alleen maar op de oostelijke waddeneilanden tegen. Meestal zijn die beschadigd. Eén van de twee kleppen heeft een barst, de andere is geheel gaaf.
| index | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | actueel |